Springe direkt zu Inhalt

Μνήμες από την Κατοχή στην Ελλάδα

FAQ

  1. Γενικές ερωτήσεις σχετικά με το Πρόγραμμα
  2. Ερωτήσεις και απαντήσεις σχετικά με τη χρήση του Αρχείου
  3. Ερωτήσεις και απαντήσεις σχετικά με τη χρήση της Εκπαιδευτικής Πλατφόρμας

1. Γενικές ερωτήσεις σχετικά με το Πρόγραμμα

Το εναρκτήριο λάκτισμα για τη δημιουργία ενός νέου αρχείου προφορικών μαρτυριών για την εποχή της εθνικοσοσιαλιστικής βαρβαρότητας στην Ελλάδα δόθηκε από τη συνάντηση του κυρίου Νίκου Αποστολόπουλου, Έλληνα καθηγητή στη Γερμανία, με τον κύριο Hagen Fleischer, Γερμανό καθηγητή στο Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών, ο οποίος θεωρείται ως ένας από τους σημαντικότερους ειδήμονες στην έρευνα σχετικά με τη γερμανική Κατοχή στην Ελλάδα. Το 2010, ο Hagen Fleischer επισκέφτηκε με ομάδα φοιτητών του το Κέντρο Ψηφιακών Συστημάτων για να γνωρίσει και να μελετήσει το αρχείο του Ολοκαυτώματος. Οι δύο συνάδελφοι κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι μια παρόμοια πρωτοβουλία με συνεντεύξεις Ελλήνων μαρτύρων της εποχής θα μπορούσε να βρει γόνιμο επιστημονικό και εκπαιδευτικό ενδιαφέρον. Στη μνημονική κουλτούρα της Ελλάδας η γερμανική Κατοχή είναι πάντα παρούσα, ωστόσο άγνωστη ως προς τις λεπτομέρειές της. Το ερευνητικό ενδιαφέρον για αυτή την ιστορική περίοδο ήταν και είναι μεγάλο. Αντίστοιχα στη Γερμανία η γνώση για τα εγκλήματα της ναζιστικής θηριωδίας στην Ελλάδα είναι από ελλιπής εώς ανύπαρκτη. Την ίδια στιγμή, οι δυνατότητες μιας προφορικής αποτύπωσης της μνήμης ζώντων μαρτύρων του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου λιγοστεύουν από μέρα σε μέρα. Αυτό το γεγονός επέτεινε τον επείγοντα χαρακτήρα και τη σημασία της άμεσης εκκίνησης του Προγράμματος.

Αποφασιστικής σημασίας για την υλοποίηση ωστόσο του Προγράμματος ήταν και η αντίστοιχη χρηματοδότηση. Χάρη στη συμβολή σημαντικών πολιτικών, όπως του πρώην Προέδρου της Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας της Γερμανίας Joachim Gauck και του πρώην υπουργού Εξωτερικών Frank-Walter Steinmeier, εξασφαλίστηκε εν μέρει η χρηματοδότηση του προγράμματος από το Ελληνογερμανικό Ταμείο για το Μέλλον. Το εγχείρημα χρηματοδοτήθηκε επίσης από το ελληνικό Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος, το γερμανικό Ίδρυμα Μνήμη, Ευθύνη και Μέλλον καθώς και από το Ελεύθερο Πανεπιστήμιο του Βερολίνου. Εταίρος σε αυτό σχήμα είναι το Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών.

Το Πρόγραμμα «Μνήμες από την Κατοχή στην Ελλάδα» (MOG) περιλαμβάνει την ιστοσελίδα, το Ψηφιακό Aρχείο των συνεντεύξεων και την Εκπαιδευτική Πλατφόρμα.

Η ιστοσελίδα του προγράμματος αποτελεί μια εισαγωγή στο περιεχόμενο και τους στόχους του και περιλαμβάνει χρήσιμες πληροφορίες για το Αρχείο και την Πλατφόρμα καθώς και για την Ιστορία του Β’ Π. Π. και τη μέθοδο της προφορικής ιστορίας. Το Αρχείο περιλαμβάνει το σύνολο των 93 βιντεοσκοπημένων συνεντεύξεων του Προγράμματος στην ελληνική γλώσσα (μεταξύ των οποίων της Ροζίνα Ασσέρ-Πάρδο, της Άλκης Ζέη, του Τίτου Πατρίκιου, του Μανώλη Γλέζου, του Αργύρη Σφουντούρη, του Κάρολου Παπούλια) με τη δυνατότητα γερμανικών υπότιτλων. Τέλος, η Εκπαιδευτική Πλατφόρμα περιλαμβάνει πολλά διδακτικά σενάρια για τις εκπαιδευτικές ενότητες (Παιδική Ηλικία, Καθημερινή Ζωή, Αντίσταση, Στρατόπεδα Συγκέντρωσης, Ολοκαύτωμα, Εγκλήματα πολέμου, Αντίποινα και μαζικές σφαγές) και επιπλέον πλούσιο συμπληρωματικό υλικό.

Είναι οι συνεντεύξεις που περιλαμβάνονται στο Αρχείο και αποτελούν ελεύθερες και αυτούσιες αφηγήσεις ζωής 93 μαρτύρων-θυμάτων της γερμανικής Κατοχής στην Ελλάδα. Οι μαρτυρίες δεν έχουν υποστεί καμία επεξεργασία ως προς το περιεχόμενο και τη διάρκειά τους (η οποία φτάνει μέχρι τις οκτώ ώρες). Ελήφθησαν με τη βιογραφική μέθοδο, κατά την οποία οι μάρτυρες αφηγούνται γεγονότα από τη ζωή τους χωρίς να απαντούν σε κάποιο ερωτηματολόγιο. Το υλικό του Αρχείου συμπληρώνεται από ένα αλφαβητικό «Θησαυρό», έναν χάρτη με τα σημαντικότερα τοπωνύμια και μια ιστορική χρονογραμμή με τα σημαντικότερα γεγονότα της περιόδου 1940-1944 στην Ελλάδα.

Το Αρχείο με τις συνεντεύξεις του, που συνοδεύονται από λέξεις-κλειδιά, ιστορικές πληροφορίες, φωτογραφίες, βιογραφικά, περιλήψεις συνεντεύξεων και επιπρόσθετο υλικό, προσφέρεται για ερευνητικές, ακαδημαϊκές και εκπαιδευτικές χρήσεις. Μπορεί να αξιοποιηθεί στη διδασκαλία διαφόρων επιπέδων μάθησης που αφορούν την Ιστορία του Β' Π. Π., αλλά και να λειτουργήσει ως παράδειγμα ψηφιακής πλατφόρμας με ιστορικό υλικό που έχει συλεγεί και γίνει αντικείμενο επιστημονικής επεξεργασίας με τη μέθοδο της προφορικής ιστορίας. Επιπλέον, το Αρχείο, ως πεδίο μνημονικής κουλτούρας, μπορεί να ενταχθεί σε εκδηλώσεις μνήμης, συλλογές μόνιμες ή προσωρινές, τόπους μνήμης και μουσεία, καλλιτεχνικές δράσεις. 

Η συλλογή του Αρχείου θεωρείται περαιωμένη από τον Δεκέμβριο του 2018. Όλες οι συνεντεύξεις που βρίσκονται στο Αρχείο υπάγονται στις ίδιες προδιαγραφές ποιότητας ως προς όλα τους τα στάδια, από τη λήψη έως την ιστορική τεκμηρίωση, και σχηματίζουν με το υπόλοιπο υλικό του Αρχείου, όπως τον αλφαβητικό «Θησαυρό» με περισσότερα από 3.000 λήμματα και την ιστορική χρονογραμμή, μια ολοκληρωμένη ενότητα. Προς το παρόν, δεν προβλέπεται η λήψη και επεξεργασία περαιτέρω συνεντεύξεων, καθώς αυτό θα προϋπέθετε και την αντίστοιχη χρηματοδότηση, η οποία δεν υφίσταται. Ήδη ληφθείσες συνεντεύξεις και συμπληρωματικό υλικό θα μπορούσαν υπό προϋποθέσεις να περιληφθούν στο Αρχείο.

Η προφορική ιστορία (Oral History) είναι μια ερμηνευτική, ιστοριογραφική μέθοδος για την επιστημονική επεξεργασία των προφορικών πηγών. Τα τελευταία χρόνια στις κοινωνικές επιστήμες το ενδιαφέρον των ερευνητών έχει στραφεί στη μελέτη της προφορικής ιστορίας, η οποία αποτελεί έναν εξελισσόμενο και ζωντανό διεπιστημονικό τομέα. Αυτό είναι εμφανές και μέσα απ’ τη δημιουργία ομάδων που στόχο έχουν να διερευνήσουν τη δυναμική της βιωμένης μαρτυρίας σε γειτονιές και πόλεις της Ελλάδας. Μόλις κατά την τελευταία δεκαετία άρχισε να ενσωματώνεται η προφορική ιστορία και η βιογραφική έρευνα στα προγράμματα σπουδών των ελληνικών πανεπιστημίων. Όπως αναφέρει η Ρίκη Βαν Μπούσχοτεν, οι προφορικές μαρτυρίες μας μιλάνε για θέματα-ταμπού, για θέματα που έχουν εξοστρακιστεί από την κυρίαρχη κοινωνική μνήμη και τις γραπτές πηγές. Για παράδειγμα η φρίκη του Ολοκαυτώματος δεν θα μπορούσε να μεταφερθεί στις επόμενες γενιές ως τέτοια, χωρίς τη συμβολή των προφορικών μαρτυριών.

Υπάρχουν εύλογες επιφυλάξεις της ακαδημαϊκής ιστοριογραφίας για την προφορική ιστορία που αφορούν την αποσπασματικότητα, την επιλεκτικότητα, και την επισφάλεια της μνήμης των μαρτύρων, όπως και το έντονο στοιχείο της υποκειμενικότητας στις αφηγήσεις τους. Ωστόσο στόχος της προφορικής ιστορίας δεν είναι να εξακριβώσει ή να διαψεύσει τις αρχειακές πηγές, αλλά να χρησιμοποιηθεί ως ιστορικό εργαλείο συμπληρωματικά με αυτές και να δώσει μια επιπλέον διάσταση στο αρχειακό υλικό της εποχής.

Περισσότερες πληροφορίες όπως και βιβλιογραφία σχετικά με την προφορική ιστορία θα βρείτε στην ιστοσελίδα μας όπως και στον Οδηγό για τους εκπαιδευτικούς.

Το υλικό του Αρχείου Μνήμες από την Κατοχή στην Ελλάδα συλλέχθηκε με τη μέθοδο της προφορικής ιστορίας. Συγκεκριμένα οι συνεντεύξεις ακολουθούν τη βιογραφική μέθοδο. Οι μάρτυρες διηγούνται ελεύθερα τις μνήμες τους απο την Κατοχή στην Ελλάδα.

Το υλικό αυτό αποτέλεσε τη βάση της Εκπαιδευτικής Πλατφόρμας, επομένως η ίδια είναι μια πλατφόρμα προφορικής ιστορίας και ως τέτοιο το υλικό φέρει όλα τα πλεονεκτήματα και μειονεκτήματα που διέπουν την προφορική ιστορία ως μέθοδο ιστοριογραφίας.

Από τη μία προωθείται η αποτύπωση της ιστορίας από τα κάτω, μέσω των βιωματικών αφηγήσεων των μαρτύρων–θυμάτων της ναζιστικής Κατοχής και της καλλιέργειας της ιστορικής ενσυναίσθησης οι μαθητές και μαθήτριες έρχονται σε επαφή με πρωτογενές υλικό και ανακαλύπτουν σχετικά αθέατες πτυχές της ιστορίας για θέματα όπως την Αντίσταση, το Ολαύτωμα, τα Στρατόπεδα Συγκέντρωσης, τα Αντίποινα και τις μαζικές σφαγές, την Πείνα, την Καθημερινή Ζωή. Από την άλλη η υποκειμενικότητα των αφηγήσεων και η πολλαπλά διαμεσολαβημένη μνήμη του αφηγητή/τριας θέτουν συγκεκριμένα όρια στην εξαγωγή συμπαρασμάτων από πλευράς του μαθητή.

Η ενασχόληση με την προφορική ιστορία δίνει στο μαθητή το ρόλο του ερευνητή και οξύνει την αναζήτηση και την κριτική σκέψη, πάντοτε με την καθοδήγηση του εκπαιδευτικού. Το συμπληρωματικό υλικό (ντοκουμέντα όπως φωτογραφίες, κείμενα) που υπάρχει στην Εκπαιδευτική Πλατφόρμα αποκαθιστά το ιστορικό πλαίσιο. Τέλος ο Οδηγός για τους εκπαιδευτικούς μπορεί να φανεί χρήσιμος στους εκπαιδευτικούς για την προετοιμασία του μαθήματος και την εισαγωγή του ιστορικού πλαισίου.

Μια πιο εκτεταμένη πραγμάτευση του θέματος εχουν επιχειρήσει οι συνεργάτες του Προγράμματος, Χάρης Αθανασιάδης και Αρχοντία Μαντζαρίδου στο άρθρο τους: Το ψηφιακό εκπαιδευτικό σενάριο για την Αντίσταση (1941-44).

Η ψηφιακή Εκπαιδευτική Πλατφόρμα του Προγράμματος «Μνήμες από την Κατοχή στην Ελλάδα» δημιουργήθηκε στο πρότυπο πανομοιότυπων ψηφιακών εργαλείων που έχουν κατασκευαστεί από το Κέντρο Ψηφιακών Συστημάτων του Ελεύθερου Πανεπιστημίου του Βερολίνου και χρησιμοποιούνται στη Γερμανία, την Πολωνία, την Τσεχία, τη Ρωσία.

Στο πλαίσιο του Προγράμματος δημιουργήθηκαν δύο εκπαιδευτικές πλατφόρμες: μία για σχολεία που διδάσκουν την Ιστορία στη γερμανική και μία στην ελληνική γλώσσα. Η επιλογή και η δόμηση του συμπληρωματικού εκπαιδευτικού υλικού διαφέρει αισθητά στις δύο εκδοχές της πλατφόρμας, γεγονός που σχετίζεται με τις σημαντικές διαφορές στα εκπαιδευτικά συστήματα των δύο κρατών αλλά και με τις διαθέσιμες πηγές στην αντίστοιχη γλώσσα και την εκπαίδευση των διδασκόντων και των μαθητών.

Η χρήση της Εκπαιδευτικής Πλατφόρμας και της διάχυσής της σε ελληνόφωνα και γερμανόφωνα σχολεία συνεπάγεται την παροχή στην επιστημονική και εκπαιδευτική κοινότητα ενός σημαντικού ψηφιακού εργαλείου. Μέσω της αξιοποίσής του καθίσταται δυνατή η εξοικείωση με τη μέθοδο της προφορικής ιστορίας ως παράγοντα όξυνσης της κριτικής σκέψης των μαθητριών και μαθητών. Η χρήση της Πλατφόρμας MOG και η ενασχόλησή τους με ζητήματα όπως για παράδειγμα η καθημερινή ζωή και καταναγκαστική εργασία, μπορεί επιπλέον να κεντρίσει το ενδιαφέρον τους για το σχολικό μάθημα και τη συγκεκριμένη ιστορική περίοδο. Το εκπαιδευτικό υλικό συνοδεύεται από τις διδακτικές επισημάνσεις των δημιουργών του σε σχέση με α) τα οφέλη αλλά και τα όρια της προφορικής ιστορίας και β) τους τρόπους αξιοποιήσής του στην τάξη. 

Η δημιουργία του εκπαιδευτικού υλικού έχει μόλις πρόσφατα ολοκληρωθεί και τώρα προετοιμάζεται η διάχυσή του στα ελληνικά και τα γερμανικά σχολεία. Δοκιμαστικές εφαρμογές με καλά αποτελέσματα έχουν ήδη διενεργηθεί στη Γερμανική Σχολή Αθηνών και στη Fritz Karsen Schule του Βερολίνου. Συστηματικότερη εφαρμογή θα πραγματοποιηθεί εντός του 2021. Η «μητρική» πλατφόρμα με την ίδια δομή, το ίδιο παιδαγωγικό πλαίσιο και με αντίστοιχο υλικό (προφορική ιστορία) από την περίοδο επικράτησης του Ναζισμού και του Β’ Π. Π., ήδη από το 2016, είναι σε χρήση στις χώρες Γερμανία, Τσεχία και Ρωσία και από το 2019 στην Πολωνία.

Η δημιουργία του εκπαιδευτικού υλικού του Προγράμματος διήλθε διάφορα στάδια, ένα εκ των οποίων ήταν και η δοκιμή σε συνθήκες σχολικής τάξης τόσο στην Ελλάδα όσο και στη Γερμανία. Καθώς το εκπαιδευτικό υλικό της ψηφιακής πλατφόρμας «Μνήμες από την Κατοχή στην Ελλάδα» αποτελεί έναν ζωντανό, εξελισσόμενο οργανισμό, κάθε διαδικασία εφαρμογής του στη σχολική τάξη από την/τον εκπαιδευτικό αποτελεί και μια νέα πρωτοβουλία εσωτερικής αξιολόγησης του υλικού με προοπτική βελτίωσης. Έχει προβλεφθεί ότι κατά τη διάρκεια του τρέχοντος έτους θα λάβουν χώρα εκπαιδευτικά εργαστήρια/workshops με εκπαιδευτικούς, μαθήτριες και μαθητές τόσο διαδικτυακά όσο και δια ζώσης. Το Πρόγραμμα θα θέσει σύντομα στη διάθεση των εκπαιδευτικών σχετικές φόρμες αξιολόγησης.

Εντός του 2021 το Πρόγραμμα θα κατατεθεί στο Υπουργείο προς έγκριση, ως συμπληρωματικό ψηφιακό μέσο εκμάθησης της Ιστορίας του Β’ Π. Π. και της Κατοχής στην Ελλάδα.

Στόχος του Προγράμματος είναι η είσοδος του υλικού του Αρχείου και της Εκπαιδευτικής Πλατφόρμας, στην Ελλάδα και τη Γερμανία, τόσο στον ακαδημαϊκό χώρο όσο και στην πρωτοβάθημια / δευτεροβάθμια εκπαίδευση.

Η επιστημονική επεξεργασία του παρέμεινε μέσα στα όρια που καθόρισε ο σκοπός του Προγράμματος, δηλαδή της συλλογής και επεξεργασίας του υλικού με τη μέθοδο της Προφορικής Ιστορίας. Από τη σκοπιά αυτή, το υλικό δεν αντικαθιστά πρωτοβουλίες που έχουν ήδη αναληφθεί στην Ελλάδα και τη Γερμανία και σχετίζονται με τη διδασκαλία της Ιστορίας της γερμανικής Κατοχής στην Ελλάδα. Μπορεί όμως να χρησιμοποιηθεί για τον εμπλουτισμό του μαθήματος με στοιχεία βιωματικά και να θέσει ερωτήματα τα οποία αφορούν τη μνημονική κουλτούρα και την ψυχολογία του τραύματος. Έτσι μπορούν να φωτιστούν ανεπεξέργαστες στιγμές της συγκεκριμένης ιστορικής περιόδου καθώς και της τοπικής ιστορίας. Μπορεί, επιίσης, να δοθεί η αφορμή για περαιτέρω έρευνα, ώστε να γνωρίσουν οι μαθήτριες και οι μαθητές τη μέθοδο της προφορικής ιστορίας και την ψηφιακή μάθηση της ιστορίας μέσα από εκλεπτυσμένα ψηφιακά εργαλεία. Στo πλαίσιo των πιλοτικών εφαρμογών του υλικού στη σχολική τάξη, το Πρόγραμμα είναι ανοιχτό σε προτάσεις και ανταλλαγή σκέψεων και ερεθισμάτων ως προς τη χρήση του υλικού και ενδεχομένως στη συνδυαστική εφαρμογή του με το ήδη υπάρχον και αξιοποιούμενο υλικό στη σχολική τάξη και εκτός, σε επίσημο πλαίσιο ή με πρωτοβουλία μεμονωμένων εκπαιδευτικών. Κατά το τρέχον έτος 2021 το υλικό θα τεθεί σε περαιτέρω επεξεργασία με σκοπό την ενσωμάτωσή του σε δράσεις σχετικές με την πολιτειακή εκπαίδευση μαθητριών και μαθητών καθώς και νεαρών ενηλίκων.

Ο/η εκπαιδευτικός μπορεί να σχεδιάσει ένα δικό του μάθημα ή πρόγραμμα χρησιμοποιώντας τις προφορικές μαρτυρίες του Αρχείου, καθώς και κάθε είδους υλικό που θα βρει στην πλατφόρμα (ιστορικές πληροφορίες, χάρτες, βιογραφίες, φωτογραφίες κτλ.). Στο έργο του θα τον/την βοηθήσει σημαντικά ο εκπαιδευτικός Οδηγός που δημιουργήσαμε ειδικά γι’ αυτόν τον σκοπό. Στον Οδηγό θα βρει καταρχάς αναλύσεις για τον Β’ Π. Π., και την ιστοριογραφική του προσέγγιση, εννοιολογικές διευκρινίσεις για την ιστορική μνήμη, τη μεταμνήμη και το τραύμα, πληροφορίες για την προφορική ιστορία και τη λειτουργία της σε ψηφιακά περιβάλλοντα, όπως αυτό του MOG, καθώς και μεθοδολογία και πολλές προτάσεις δημιουργίας μαθημάτων με βάση το αρχείο.

Ένα διδακτικό σενάριο μπορεί εν δυνάμει να αξιοποιηθεί κατά τη διάρκεια ολόκληρης της σχολικής χρονιάς στο πλαίσιο είτε προαιρετικών ερευνητικών/δημιουργικών εργασιών σε διακριτά γνωστικά αντικείμενα, είτε σχεδιασμού και υλοποίησης πολιτιστικών ή άλλων προαιρετικών προγραμμάτων τύπου project. Σε κάθε περίπτωση, η γενική εισαγωγή για τον Β’ Π. Π. θα πρέπει να προηγηθεί, προκειμένου να λάβει χώρα στη συνέχεια η επεξεργασία των επιμέρους θεματικών, δηλαδή των διδακτικών σεναρίων που έχουν τη μορφή εργαστηρίου. Αρωγός σε αυτή την εκπαιδευτική διαδικασία είναι η ταινία του Χρύσανθου Κωνσταντινίδη η οποία θα συνοδεύει την εκπαιδευτική πλατφόρμα. Επίσης, μπορείτε να ανατρέξετε στην MOG ψηφιακή πύλη στη θεματική της Γερμανικής Κατοχής, https://www.occupation-memories.org/deutsche-okkupation/index.html αφού αξιοποιήσετε τα σχολικά εγχειρίδια που υπάρχουν αναρτημένα στο Φωτόδεντρο.

Τα εκπαιδευτικά σενάρια στο σύνολό τους είναι κατάλληλα για χρήση στις τελευταίες τάξεις του Γυμνασίου και σε όλες τις τάξεις του Λυκείου. Τα εκπαιδευτικά σενάρια «Τα Παιδιά στην Κατοχή» και «Καθημερινή Ζωή» μπορούν με τις κατάλληλες προσαρμογές και επιλογές από τον/την εκπαιδευτικό να αξιοποιηθούν και στις τελευταίες τάξεις του Δημοτικού Σχολείου ή στις πρώτες τάξεις του Γυμνασίου. Επίσης, ευρύτερα στοιχεία, υλικό, δραστηριότητες από όλα τα διδακτικά σενάρια μπορούν να αξιοποιηθούν ως διαδικασία προεργασίας για εκπαιδευτικές δραστηριότητες στο πλαίσιο της σχολικής ζωής (εκπαιδευτικές επισκέψεις σε ιστορικούς/μνημονικούς τόπους, εορτασμός ιστορικών/τοπικών επετείων, πολιτιστικά προγράμματα, εκπόνηση project κ.ά.). Εντός του έτους 2021 θα ολοκληρωθούν, στο πλαίσιο του Προγράμματος, συγκεκριμένες εκπαιδευτικές προτάσεις οι οποίες θα ενσωματωθούν στο αντίστοιχο συνοδευτικό διδακτικό εγχειρίδιο του Προγράμματος.

Τα διδακτικά σενάρια, όπως και όλο το εκπαιδευτικό υλικό, διέπονται από τη λογική της ποικιλομορφίας του περιεχομένου και της διαβάθμισης των προτεινόμενων δραστηριοτήτων, προκειμένου κάθε εκπαιδευτικός να επιλέξει και να προσαρμόσει ό,τι κρίνει παιδαγωγικά κατάλληλο με βάση την ηλικία, το διδακτικό πλαίσιο-αντικείμενο και την ανθρωπογεωγραφία- κουλτούρα της τάξης του ή της τοπικής κοινωνίας. Η δημιουργική διάθεση των εκπαιδευτικών και οι διαφορετικές επιστημολογικές και παιδαγωγικές καταβολές τους μπορούν να δώσουν ακόμα μεγαλύτερη ώθηση για αλληλεπίδραση και συνεργασία των εκπαιδευτικών κοινοτήτων με αφορμή και πεδίο διαλόγου την εκπαιδευτική μας Εκπαιδευτική Πλατφόρμα (MOG).

Το Πρόγραμμα ενθαρρύνει οποιαδήποτε εκπαιδευτική πρωτοβουλία αυτής της μορφής. Σε περίπτωση που επιθυμείτε να δημιουργήσετε μία νέα ενότητα παρακαλούμε να έρθετε σε επαφή με τους συνεργάτες του Προγράμματος.

Με τη μέθοδο της προφορικής ιστορίας η επιστήμη της Ιστορίας, διευρύνοντας τα όρια της συζήτησης πάνω στην Ιστορία και τα ιστορικά γεγονότα, αποδέχεται με τρόπο δημοκρατικό προσλήψεις και ερμηνείες που συμπορεύονται με την επίσημη ιστοριογραφία – χωρίς να την υποκαθιστούν αλλά και χωρίς να της αναγνωρίζουν ένα αδιαμφισβήτητο μονοπώλιο αλήθειας. Ειδικά, ως προς την περίπτωση ιστορικής διερεύνησης του φαινομένου του φασισμού, η επαφή με τις βιωμένες εμπειρίες των μαρτύρων μας υπό το καθεστώς της ναζιστικής κατοχής, μπορεί να θεωρηθεί αναπόσπαστο κομμάτι της εκπαίδευσης για τη Δημοκρατία, τα Δικαιώματα, την Ενεργό Πολιτειότητα στα σχολεία, αλλά και στην κοινωνία των πολιτών γενικότερα.


Το έργο αφορά την περίοδο της γερμανικής Κατοχής στην Ελλάδα και η χρηματοδότηση από το Υπουργείο Εξωτερικών της Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας της Γερμανίας έρχεται σε μια πολιτική συγκυρία όπου η Γερμανία καθίσταται υπόλογη για οφειλές πολεμικών αποζημιώσεων από την ίδια περίοδο στην Ελλάδα. Πώς μπορεί να ερμηνευθεί η πρόθεση αυτή της ΟΔΓ να χρηματοδοτήσει ένα τέτοιο έργο;


Το έργο «Μνήμες από την Κατοχή στην Ελλάδα» χρηματοδοτήθηκε αρχικά από το «Ελληνογερμανικό Ταμείο για το Μέλλον» του Υπουργείου Εξωτερικών της Γερμανίας, το Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος, το γερμανικό Ίδρυμα «Μνήμη, Ευθύνη, Μέλλον» και το Ελεύθερο Πανεπιστήμιο του Βερολίνου. Από το 2019 χρηματοδοτείται από το Ταμείο του Μέλλοντος και το Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος. Το Ταμείο για το Μέλλον, το οποίο χρηματοδοτεί μεταξύ άλλων και άλλες επιστημονικές πρωτοβουλίες που σχετίζονται με την περίοδο της γερμανικής Κατοχής στην Ελλάδα, ιδρύθηκε μετά το 2011 που ξεκίνησαν οι προσπάθειες των καθηγητών Νικόλαου Αποστολόπουλου στο Ελεύθερο Πανεπιστήμιο του Βερολίνου και Χάγκεν Φλάισερ στο Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών για τη δημιουργία ενός αρχείου προφορικών μαρτυριών Ελλήνων επιζώντων της ναζιστικής θηριωδίας. Πρόκειται για μία δυνατότητα μοναδικής αξίας, καθώς η ηλικία των μαρτύρων δεν θα επέτρεπε να γίνουν αυτές οι συνεντεύξεις αργότερα. Το έργο έπρεπε να πραγματοποιηθεί άμεσα.
Η Γερμανική Κυβέρνηση ποτέ δεν προσπάθησε να αναμειχθεί στις εργασίες του Προγράμματος, ούτε κατά τη φάση της αίτησης προς χρηματοδότηση ούτε και κατά τη διάρκεια του έργου.

Το έργο «Μνήμες από την Κατοχή στην Ελλάδα» είναι ένα έργο επιστημονικό. Έλληνες και Γερμανοί, με αναγνωρισμένη δράση στα πεδία της επιστήμης της Ιστορίας και της Διδακτικής της (βλ. σχετικά την επιστημονική ομάδα του Προγράμματος), έχουν ασχοληθεί συστηματικά με τη μεθοδολογία και το περιεχόμενό του. Από το ξεκίνημά του έως σήμερα, την ευθύνη του έργου έχουν ακαδημαϊκοί επιστήμονες. Σκοπός του Προγράμματος ήταν και παραμένει να δημιουργηθεί ένα οπτικοακουστικό έργο σχετικά με την ιστορία της Κατοχής στην Ελλάδα βασισμένο σε επιστημονικά κριτήρια, χρήσιμο για ιστορικούς και εκπαιδευτικούς και των δύο χωρών, χωρίς ανάμειξη πολιτικών παραγόντων ή θεσμών. Αυτό επιτεύχθηκε απόλυτα.

Στη διάρκεια του Προγράμματος έχουν λάβει χώρα ευάριθμες δραστηριότητες και εκδηλώσεις που αφορούν την παρουσίαση και τη διάχυσή του και απευθύνονται στο ευρύτερο κοινό. Στις εκδηλώσεις αυτές το Πρόγραμμα μεριμνούσε για τη συμμετοχή πέρα των επιστημονικών και των πολιτικών φορέων, καθώς και του συνόλου των φορέων χρηματοδότησης. Σκοπός ήταν και είναι να αναζωογονηθεί και ο πολιτικός διάλογος μέσω του Προγράμματος.

2. Ερωτήσεις και απαντήσεις σχετικά με τη χρήση του Αρχείου

Για την λειτουργία του αρχείου «Μνήμες από την κατοχή στην Ελλάδα» παρακαλώ χρησιμοποιήσετε μια τελευταία έκδοση ενός προγράμματος περιήγησης και ενεργοποιήσετε το Java Script.

Για να μπορέσετε να δείτε τις συνεντεύξεις του Αρχείου και να έχετε πρόσβαση στο υλικό, πρέπει να εγγραφείτε και να αποκτήσετε ένα προσωπικό λογαριασμό. Στην εγγραφή πρέπει να δώσετε τα στοιχεία σας και να περιγράψετε τις ερευνητικές θεματικές που σας ενδιαφέρουν. Επίσης, πρέπει να συμφωνήσετε με τις προϋποθέσεις χρήσης. Κάθε εγγραφή ελέγχεται από την ομάδα του προγράμματος. Για αυτό το λόγο, η διαδικασία ελέγχου ενδεχομένως να διαρκέσει δύο με τρεις ημέρες, μέχρι να σας αποσταλούν τα στοιχεία εγγραφής.

Αυτή η διαδικασία βασίζεται σε δύο εξηγήσεις:

  • Πρώτον, οι συνεντεύξεις περιέχουν ευαίσθητα προσωπικά δεδομένα και πληροφορίες. Η εγγραφή και η συναίνεση με τις προϋποθέσεις χρήσης διασφαλίζει ότι όσοι αποκτήσουν πρόσβαση στο Αρχείο θα σεβαστούν τους όρους και τις προσωπικότητες των μαρτύρων.
  • Δεύτερον, η εγγραφή διευκολύνει τη δημιουργία ενός προστατευμένου, προσωπικού περιβάλλοντος, το οποίο θα προκύψει μέσα από την επαφή με τις συνεντεύξεις και τη δυνατότητα συγγραφής σχολίων πάνω στη συνέντευξη.

Το Αρχείο «Μνήμες από την Κατοχή στην Ελλάδα» είναι δίγλωσσο. Πάνω δεξιά μπορείτε να επιλέξετε τη γλώσσα προτίμησης. Όλες οι λειτουργίες, τα δεδομένα και οι επιπλέον πληροφορίες, όπως κεφάλαια, λεζάντες φωτογραφιών, βιογραφικά και ο ιστορικός υπομνηματισμός είναι στα ελληνικά και στα γερμανικά.

Οι συνεντεύξεις διεξήχθησαν στα ελληνικά και μεταφράστηκαν στα γερμανικά. Έτσι, δίνεται η δυνατότητα στους χρήστες των δύο χωρών να έχουνε πρόσβαση στα δεδομένα. Στην ελληνική εκδοχή λειτουργεί αυτόματα το βίντεο στην ελληνική γλώσσα. Η πρόταση που ακούγεται από τον μάρτυρα σημειώνεται με κίτρινο. Έτσι, δίνεται η δυνατότητα ταυτόχρονης χρήσης του απομαγνητοφωνημένου κειμένου και του βίντεο.

Τα βίντεο μπορούν να προβληθούν σε πλήρη οθόνη με υπότιτλους στα ελληνικά ή στα γερμανικά.

Το αρχείο προσφέρει μια συνδυασμένη αναζήτηση λέξεων και προτάσεων μέσα από ειδικά φίλτρα.
Η αναζήτηση προσφέρει τη δυνατότητα αναζήτησης συγκεκριμένων όρων στο απομαγνητοφωνημένο κείμενο και στη μετάφραση και στις δύο γλώσσες. Ο χρήστης μπορεί να αναζητήσει ορισμένους όρους ειδικού ενδιαφέροντος, όπως για παράδειγμα [Δίστομο], στρατόπεδα [για παράδειγμα Μάουτχαουζεν], Οργανισμοί [για παράδειγμα ΕΛΑΣ], πρόσωπα [για παράδειγμα Άρης Βελουχιώτης] ή όρους [για παράδειγμα πείνα], αλλά και συναισθήματα [για παράδειγμα άγχος].

Υπάρχουν επίσης τέσσερα φίλτρα που επιτρέπουν τη δομημένη πρόσβαση στις συνεντεύξεις:

  • Μπορείτε να ψάξετε σύμφωνα με το όνομα του μάρτυρα.

  • Μπορείτε να αναζητήσετε σύμφωνα με το φύλο.

  • Μπορείτε να αναζητήσετε κατηγορίες εμπειριών. Οι ακόλουθες εμπειρίες είναι διαθέσιμες: Καθημερινότητα, διωγμός Εβραίων, Συνεργασία, Στρατόπεδα Συγκέντρωσης, Αντίσταση, Αντίποινα και Μαζικές εκτελέσεις/ σφαγές 

  • Επιπλέον, μπορείτε να αναζητήσετε συνεντεύξεις που αναφέρονται σε συγκεκριμένες ιστορικές περιόδους: Προπολεμική περίοδος μέχρι το 1940, Μάχη της Κρήτης Μάιος 1941, Δικτατορία Μεταξά 1936-1941, Ελληνοϊταλικός πόλεμος 1940 -1941, Γερμανική εισβολή Απρίλιος 1941, Ιταλική Κατοχή 1941-1943, Γερμανική Κατοχή 1941/1943-1944, Απελευθέρωση 1944, Δεκεμβριανά 1944-1945, Εμφύλιος Πόλεμος 1945-1949, Μεταπολεμική περίοδος 1945-1967, Δικτατορία Συνταγματαρχών 1967-1974, Μεταπολίτευση 1974

Μπορείτε να αναζητήσετε στο Αρχείο με βάση τα διαφορετικά προσφερόμενα φίλτρα

Στο Αρχείο υπάρχει επιπλέον υλικό διαθέσιμο για κάθε συνέντευξη.
Για κάθε μάρτυρα υπάρχει ένα βιογραφικό για αποθήκευση. Υπάρχει υλικό για τις ίδιες τις συνεντεύξεις, το απομαγνητοφωνημένο κείμενο και οι μεταφράσεις ως pdf για αποθήκευση. Υπάρχουν επίσης διαθέσιμες φωτογραφίες που ανήκουν στην κατοχή των μαρτύρων και μας παραχώρησαν, καθώς και από τη διεξαγωγή της συνέντευξης. Επίσης, όλοι οι τόποι που αναφέρονται σε κάθε συνέντευξη σημειώνονται σε έναν χάρτη.

In Ihrer persönlichen Arbeitsmappe, die Sie in der rechten Navigationsspalte finden, Finden Sie eine Übersicht Ihrer gespeicherten Suchergebnisse und Interviews und Ihrer Anmerkungen

In Ihrer persönlichen Arbeitsmappe, die Sie in der rechten Navigationsspalte finden, Finden Sie eine Übersicht Ihrer gespeicherten Suchergebnisse und Interviews und Ihrer Anmerkungen

Στον προσωπικό σας φάκελο που βρίσκεται πάνω δεξιά στην οθόνη σας, μπορείτε να αποθηκεύσετε όλα τα αποτελέσματα που σας ενδιαφέρουν.
Καθώς έχετε εγγραφεί ως χρήστης, έχετε στη διάθεσή σας μια προσωπική επιφάνεια εργασίας. Το Αρχείο σας επιτρέπει, να αποθηκεύσετε μεμονωμένες συνεντεύξεις ή τα αποτελέσματα μιας αναζήτησης και να τα ανακαλέσετε στο μέλλον.

  • Αποθήκευση αναζήτησης

Όταν έχετε πραγματοποιήσει μια αναζήτηση, βρίσκετε τη λειτουργία «Αποθήκευση αναζήτησης» πάνω αριστερά, στα αποτελέσματα αναζήτησης. Εάν επιλέξετε αυτή τη λειτουργία, ανοίγει ένα παράθυρο, στο οποίο μπορείτε να δώσετε τίτλο στην αναζήτησή σας και μια περιγραφή, και να τα αποθηκεύσετε. Μπορείτε σε κάθε πεδίο να γράψετε το ελάχιστο δύο χαρακτήρες.

  • Σημειώστε μια συνέντευξη 

Στην προβολή των συνεντεύξεων θα βρείτε τη λειτουργία «Σημειώστε τη συνέντευξη». Εάν επιλέξετε αυτή τη λειοτυργία, θα εμφανιστεί ένα παράθυρο στο οποίο μπορείτε να δώσετε στην αποθηκευμένη συνέντευξη έναν τίτλο και μια περιγραφή, το ελάχιστο δύο χαρακτήρων.

  • Συγγραφή σημείωσης

Στην προβολή των συνεντεύξεων θα βρείτε τη λειτουργία «Συγγραφή σημείωσης». Εάν επιλέξετε αυτή τη λειοτυργία, θα εμφανιστεί ένα παράθυρο στο οποίο μπορείτε να συγγράψετε τη σημείωσή σας. Θα πρέπει να δώσετε στο πεδίο τίτλο και μια περιγραφή, τουλάχιστον δύο χαρακτήρων. Μπορείτε να επιλέξετε ακριβώς το σημείο της συνέντευξης το οποίο θέλετε να σχολιάσετε.
Το Αρχείο προσφέρει δύο ειδών σημειώσεις:
Τις «προσωπικές σημειώσεις» που θα εμφανίζονται μόνο σε εσάς.
Τις «σημειώσεις προς δημοσίευση» που, μετά από έλεγχο θα είναι διαθέσιμες σε όλους τους χρήστες. Αυτή η λειτουργία σας επιτρέπει, να εμπλουτίσετε το Αρχείο. Αυτές οι σημειώσεις μπορούν να είναι για παράδειγμα: επισήμανση μιας πηγής, επισημάνσεις ιστορικής ή βιογραφικής φύσης, σχόλια σε άλλες συνεντεύξεις, ακόμα και διορθώσεις στο απομαγνητοφωνημένο κείμενο.

  • Προσωπικός φάκελος

Στον προσωπικό σας φάκελο, που βρίσκετε πάνω δεξιά στην οθόνη, μπορείτε να βρείτε όλα τα αποθηκευμένα αποτελέσματα και τις σημειώσεις σας. Μπορείτε εκεί να τις διορθώσετε, εμπλουτίσετε ή σβήσετε.

Η συλλογή του αρχείου θεωρείται περαιωμένη από το Δεκέμβριο του 2018. Όλες οι συνεντεύξεις που βρίσκονται στο Αρχείο υπάγονται στις ίδιες προδιαγραφές ποιότητας ως προς όλα τους τα στάδια, από τη λήψη εώς την ιστορική τεκμηρίωση και σχηματίζουν με το υπόλοιπο υλικό του Αρχείου, όπως ο Θησαυρός και η ιστορική χρονογραμμή μια συνεκτική ενότητα. Αυτή τη τη στιγμή δεν προβλέπεται η λήψη και επεξεργασία περαιτέρω συνεντεύξεων, καθώς αυτό θα προϋπέθετε και την αντίστοιχη χρηματοδότηση, που δεν υπάρχει. Ήδη ληφθείσες συνεντεύξεις και συμπληρωματικό υλικό θα μπορούσαν υπό προϋποθέσεις θα περιληφθούν στο Αρχείο, εφόσον πληρούνται ορισμένες προϋποθέσεις.

Όλα τα περιεχόμενα του Αρχείου προστατεύονται από δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας και δικαιώματα προσωπικότητας των συνεντευξιαζόμενων μαρτύρων, των συνεντευκτών και του υπεύθυνου του Αρχείου. Για τη χρήση υλικού του Αρχείου απαιτείται σχετική αίτηση. Σε περίπτωση αποδοχής της αίτησης χρήσης για αξιοποίηση του υλικού του Αρχείου, το Freie Universität Berlin συνάπτει με το χρήστη ατομική σύμβαση χρήσης, η οποία συνοδεύεται από τους συμπληρωματικούς της σύμβασης όρους χρήσης. Ο χρήστης δικαιούται να χρησιμοποιήσει το παραχωρηθέν υλικό μόνο εντός του πλαισίου των εξουσιών που περιγράφονται στη σύμβαση χρήσης.

3. Ερωτήσεις και απαντήσεις σχετικά με τη χρήση της Εκπαιδευτικής Πλατφόρμας

Για να αποκτήσετε πρόσβαση στην ψηφιακή πλατφόρμα «Μνήμες από την Κατοχή στην Ελλάδα – Εκπαιδευτική Πλατφόρμα» θα πρέπει αρχικά να κάνετε εγγραφή σε αυτήν και να συμφωνήσετε με τους όρους χρήσης του του ψηφιακού περιβάλλοντος. Με αυτόν τον τρόπο προστατεύονται τα προσωπικά δεδομένα των συνεντευξιαζόμενων. Στη συνέχεια θα λάβετε έναν σύνδεσμο μέσω email, με τον οποίο μπορείτε να ενεργοποιήσετε το λογαριασμό σας. Με το όνομα χρήστη που θα λάβετε και τον κωδικό πρόσβασης που θα δημιουργήσετε θα έχετε πρόσβαση ανά πάσα στιγμή στο (εκπαιδευτικό) υλικό.

Αν εγγραφείτε με την ιδιότητα του/της «καθηγητή/καθηγήτριας», έχετε πρόσβαση σε επιπλέον λειτουργίες όπως: δημιουργία ομάδων (Οι ομάδες μου), δυνατότητα αποθήκευσης και σχολιασμού των δραστηριοτήτων όπως και δημιουργία νέων δραστηριοτήτων.

Παρακαλούμε να λάβετε υπόψη ότι το Aρχείο και η Εκπαιδευτική Πλατφόρμα λειτουργούν ως δυο ανεξάρτητα συστήματα. Απαιτείται ξεχωριστή εγγραφή / είσοδος στο κάθε σύστημα.

Η ψηφιακή εκπαιδευτική πλατφόρμα αποτελείται από έξι θεματικές ενότητες: «Παιδιά στην Κατοχή», «Στρατόπεδα συγκέντρωσης», «Αντίσταση», «Αντίποινα και μαζικές σφαγές», «Καθημερινή Ζωή» και «Ολοκαύτωμα/Σοά». Σε κάθε θέμα αντιστοιχούν ένα εισαγωγικό κείμενο και δυο ως τέσσερις μαρτυρίες- συνεντεύξεις, που δίνουν τη δυνατότητα μιας πολύπλευρης σκοπιάς πάνω στο θέμα. Για κάθε συνέντευξη υπάρχουν δραστηριότες οι οποίες συνοδεύονται από ιστορικές πηγές, ένα παράθυρο εργασίας, ένα σύντομο βιογραφικό και έναν χάρτη με τους σημαντικότερους σταθμούς στη ζωή του συγκεκριμένου μάρτυρα.

 

Δύο μάρτυρες μιλάνε για το θέμα Παιδιά στην Κατοχή:

Δήμητρα Ρουμπέση. Βομβαρδισμοί - Πείνα - Αντίσταση – Καθημερινότητα (18 λ.)

Δήμητρα Παυλίδου. Αντίσταση - Καθημερινότητα - Βία – Σχολείο (23 λ.)

 

Δύο μάρτυρες αφηγούνται τα βιώματά τους σε Στρατόπεδα συγκέντρωσης:

Ελένη Σαββατιανού-Γεωργαντά. Τόποι Εγκλεισμού και Μαρτυρίου στην Ελλάδα: Στρατόπεδο Χαϊδαρίου (22 λ.)

Λουκάς Κόκκινος. Όμηρος στα στρατόπεδα Χαϊδαρίου και Γερμανίας του Γ' Ράιχ (19 λ.)

 

Δυο μάρτυρες περιγράφουν τη συμμετοχή τους στην Αντίσταση:

Πλουσία Λιακατά. Αντίσταση - ΕΑΜ - ΕΛΑΣ - ΕΠΟΝ - ΕΟΝ – Άρης (40 λ.)

Μηνάς Σαμπετάι. Βόλος - Κατοχή - Αντίσταση - ΕΑΜ - ΕΛΑΣ - ΕΠΟΝ – Εβραίοι (41 λ.)

 

Δύο μάρτυρες εξιστορούν τα βιώματα τους και μιλούν για τα Αντίποινα και μαζικές σφαγές:

Αργύρης Σφουντούρης. Σφαγή Διστόμου - Το χωριό Πεσταλότσι - Αποζημιώσεις και ηθική αποκατάσταση των θυμάτων (36 λ.)

Γιώτα Κολιοπούλου Κωνσταντοπούλου. Αντίποινα (56 λ.)

 

Δύο μάρτυρες μιλούν για την Καθημερινή Ζωή:

Άλκη Ζέη. Καθημερινή Ζωή στην Κατοχή – Πείνα (26 λ.)

Τίτος Πατρίκιος. Καθημερινή Ζωή στην Κατοχή - Πείνα – Αντίσταση (35 λ.)

 

 

Τέσσερις μάρτυρες μιλούν για το Ολοκαύτωμα/Σοά:

Ροζίνα Ασσέρ-Πάρδο. Κρυμμένο εβραιόπουλο στην Κατοχή – Θεσσαλονίκη (34 λ.)

Μηνάς Σαμπετάι. Εβραίοι στην Αντίσταση – Βόλος (35 λ.)

Μωσέ Αελιών. (38 λ.)

Μίμης Μπέζας. Θεσσαλονίκη - Διαφυγή στη Μέση Ανατολή - Εβραϊκές περιουσίες (50 λ.)

Τα εισαγωγικά κείμενα για κάθε ενότητα εξηγούν το βασικό περιεχόμενο και το διδακτικό σενάριο αυτής. Βοηθούν έτσι την ένταξη του θέματος σε ένα ιστορικό πλαίσιο και παρουσιάζουν για πρώτη φορά τον/την μάρτυρα.

Στην επιλογή των κατάλληλων βιογραφιών για το μάθημα και την ομάδα σας μπορεί να σας φανεί χρήσιμο το διδακτικό σχόλιο δίπλα από το όνομα του/της αφηγητή/αφηγήτριας (σύμβολο: (i)). 

Οι ταινίες με τις συνεντεύξεις των μαρτύρων που αφηγούνται την εμπειρία τους από τα χρόνια της κατοχής είναι η κεντρική πηγή της πλατφόρμας «Μνήμες από την Κατοχή στην Ελλάδα». Διατίθενται σε τρία επίπεδα ποιότητας: σε τυπική ανάλυση (480p), σε υψηλότερη (720p) – συνίσταται για προβολή σε πλήρη οθόνη και σε χαμηλότερη (240p) – συνίσταται σε περίπτωση αδύναμης σύνδεσης στο διαδίκτυο.

Κάτω από το βίντεο θα βρείτε την επισκόπηση των κεφαλαίων και την απομαγνητοφώνηση. Μπορείτε να «κινηθείτε» στο βίντεο μέσω της μπάρας πλοήγησης, της επισκόπησης κεφαλαίων ή της απομαγνητοφώνησης.

Αποσπάσματα συνεντεύξεων

Όταν βρίσκεστε στις δραστηριότητες μπορείτε με το «αποθήκευση αποσπάσματος» (σύμβολο ψαλιδιού μέσα στο videoplayer) να διαλέξετε ένα απόσπασμα της συνέντευξης και να το προσθέσετε στο παράθυρο εργασίας.

Θα βρείτε το απόσπασμα που έχετε διαλέξει στο: «Τα συμπεράσματά μου». Στη συνέχεια μπορείτε να το ενσωματώσετε ως κομμάτι της παρουσίασης σας.

Προβολή του βίντεο

Οι μαθητές/τριες μπορούν να δουν το βίντεο μεμονωμένα, σε δυάδες σε PC/tablet/smartphone ή και μέσω προτζέκτορα μαζί με ολόκληρη την τάξη. Σε περίπτωση δουλειάς στον υπολογιστή οι δραστηριότητες μπορούνε να επεξεργάζονται απευθείας στο παράθυρο εργασίας, ενώ εναλλακτικά σε εκτυπωμένα φύλλα εργασίας.

Η προσωπική προβολή στην αίθουσα Η/Υ ή στο σπίτι δίνει τη δυνατότητα διαλειμμάτων για σημειώσεις και επαναπροβολή μεμονωμένων αποσπασμάτων. Δίνει τη δυνατότητα μιας πιο ενεργητικής ενασχόλησης με το βίντεο, που από πολλούς και πολλές χαρακτηρίστηκε πιο προσωπική και συναισθηματικά έντονη.

Η κοινή προβολή (στην τάξη) συνίσταται σε περίπτωση που για παράδειγμα η αίθουσα Η/Υ δεν είναι διαθέσιμη. Τα βίντεο μπορούν να προβληθούν και ανά κεφάλαιο, ώστε οι μαθητές/τριες να μπορούν να λύνουν απευθείας τις απορίες τους.

Επεξεργάζεστε την εκάστοτε δραστηριότητα απευθείας στο παράθυρο εργασίας που σας εμφανίζεται μόλις την επιλέξετε. Αν εισάγετε κείμενο, αυτό αποθηκεύεται αυτόματα.

Κάνοντας κλικ στο «Υλικό» εμφανίζονται οι πηγές (εικόνες, κείμενα ή βίντεο) που είναι απαραίτητες για τη συγκεκριμένη δραστηριότητα.

Κάνοντας κλικ στο σύμβολο με το συνδετήρα μπορείτε να εισάγετε μια πηγή (μαζί με τη λεζάντα της) στο παράθυρο εργασίας.

Επομένως στο παράθυρο εργασίας μπορείτε να εισάγετε κείμενο αλλά και πηγές ή αποσπάσματα από την απομαγνητοφώνηση.

Έχετε επίσης τη δυνατότητα να εισάγετε ένα απόσπασμα από το βίντεο (σύμβολο με το ψαλίδι στο μενού του videoplayer) και να παίξετε μόνο το συγκεκριμένο απόσπασμα στην παρουσίαση των συμπερασμάτων σας. Ανοίξτε το παράθυρο εργασίας σε πλήρη οθόνη, ώστε να έχετε περισσότερο χώρο κατά την επεξεργασία. Όλες οι αλλαγές αποθηκεύονται αυτόματα και μπορείτε να συνεχίσετε την επεξεργασία όποια στιγμή και σε οποιαδήποτε συσκευή θέλετε. Στο «Τα συμπεράσματά μου» μπορείτε να δείτε, να παρουσιάσετε και να εκτυπώσετε όλα τα αποτελέσματα των εργασιών σας.

Τα συμπεράσματά μου

Στο «Τα συμπεράσματά μου» θα βρείτε σε επισκόπηση όλο το περιεχόμενο που έχετε εισάγει στο παράθυρο εργασίας σε όλες τις δραστηριότητες. Σε αυτό το σημείο της πλατφόρμας έχετε τη δυνατότητα να δημιουργήσετε ένα φάκελο συμπερασμάτων, τον οποίο μπορείτε να παρουσιάσετε, να αποθηκεύσετε σε pdf, να στείλετε μέσω mail ή να εκτυπώσετε. Για να πλαισιώσετε τα συμπεράσματά σας, μπορείτε επίσης να προσθέσετε ένα εξώφυλλο, μια εισαγωγή και ένα συμπέρασμα. Αυτή τη λειτουργία ενδείκνυται επίσης για την προετοιμασία μιας γραπτής εργασίας ή επίσημης παρουσίασης.

Αν είστε μέλος μιας ομάδας εργασίας, τα συμπεράσματά σας γίνονται ορατά για τον/την καθηγητή/τρια σας, μόλις τα προσθέσετε στο φάκελο συμπερασμάτων.

Η λειτουργία «Τα συμπεράσματά μου» προωθεί με ιδιαίτερο τρόπο την εξαγωγή έγκυρων συμπερασμάτων. Οι μαθητές/τριες έχουν τη δυνατότητα να δημιουργήσουν ένα αποτέλεσμα το οποίο μπορούν να μοιραστούν με την τάξη τους, μέσω προτζέκτορα ή εκτυπωμένης μορφής. Έτσι προωθείται μια παραγωγική δραστηριότητα κατά το τέλος της ενασχόλησης με την online εφαρμογή «Μνήμες από την Κατοχή στην Ελλάδα – Εκπαιδευτική Πλατφόρμα».

Αν έχετε δημιουργήσει ομάδες εργασίας, μπορείτε στο «Οι ομάδες μου» να βρείτε κάτω από το όνομα της εκάστοτε ομάδας τα συμπεράσματά της, εφόσον τα μέλη της τα έχουν συμπεριλάβει στο φάκελο συμπερασμάτων. Οι μαθητές/τριες στη συνέχεια μπορούν να παρουσιάσουν τα αποτελέσματά τους μέσω προτζέκτορα ή φύλλων εργασίας. Εναλλακτικά μπορείτε να συγκεντρώσετε τους φακέλους συμπερασμάτων σε μορφή pdf και να τα χρησιμοποιήσετε για την αξιολόγηση του μαθητή.

Σε κάθε δραστηριότητα, κάνοντας κλικ στο «Υλικό» θα βρείτε πρόσθετες πηγές (κείμενα, φωτογραφίες κ.α.) απαραίτητες για τη συγκεκριμένη δραστηριότητα. Μπορείτε να εισάγετε μια πηγή στο παράθυρο εργασίας, εκείνη θα προστεθεί με τη λεζάντα της. Μπορείτε επίσης να προσθέσετε αποσπάσματα από την απομαγνητοφώνηση με αυτόν τον τρόπο: επιλέγετε το απόσπασμα που θέλετε και κάνετε αντιγραφή (Ctrl+c) και επικόλληση (Ctrl+v).

Μπορείτε να διαφοροποιήσετε το φίλτρο των υλικών, με το να αναζητήσετε όλο το υλικό για ένα βίντεο ή όλο το υλικό του περιβάλλοντος μάθησης. Επιπλέον μπορείτε να αναζητήσετε στο «Υλικό» ανά τύπο υλικού, π.χ. μόνο φωτογραφίες ή κείμενα.

Σύντομο βιογραφικό

Το σύντομο βιογραφικό απεικονίζει σε έναν χάρτη τους σημαντικότερους σταθμούς ζωής του ατόμου κατά τη διάρκεια της Κατοχής και μετά, οι οποίοι εξηγούνται στη συνέχεια πιο λεπτομερώς σε ένα κείμενο. Το βιογραφικό μπορεί να εκτυπωθεί σε μορφή pdf.

Λεξικό

Το λεξικό εξηγεί περίπου 180 σημαντικές έννοιες γύρω από τον εθνικοσοσιαλισμό και τη γερμανική Κατοχή στην Ελλάδα.

Χρονολόγιο

Το χρονολόγιο περιέχει πάνω από 150 σημαντικά γεγονότα της γερμανικής Κατοχής στην Ελλάδα μεταξύ 1941-1944.

Αναζήτηση

Στην Αναζήτηση μπορείτε να ψάξετε για λέξεις/κλειδιά. Τα αποτελέσματα εμφανίζονται ταξινομημένα στους διάφορους τομείς της ψηφιακής πλατφόρμας (δραστηριότητες, υλικό, λεξικό, χρονολόγιο κ.ο.κ.).

Ως εκπαιδευτικός μπορείτε να δημιουργήσετε ομάδες για τους/τις μαθητές/τριές σας. Οι στόχοι της συγκεκριμένης λειτουργίας είναι:

  • οι μαθητές/τριες να μην πρέπει να κάνουν εγγραφή ονομαστικά, αλλά να μπορούν να ξεκινήσουν απευθείας με τις δραστηριότητες (αφού θα διαθέτουν ήδη κωδικό πρόσβασης)
  • να έχετε πρόσβαση στα αποτελέσματα των μαθητών/τριών σας (εφόσον τα έχουν συμπεριλάβει στο φάκελο συμπερασμάτων) και
  • να μπορείτε να δημιουργήσετε δικές σας δραστηριότητες για την τάξη σας.

Για να δημιουργήσετε μια ομάδα εργασίας πρέπει πρώτα να της δώσετε ένα όνομα (π.χ. το όνομα του σχολείου σε συντομογραφία+το όνομα της τάξης) και να ορίσετε τον αριθμό ατόμων της ομάδας. Αυτόματα λαμβάνετε μια λίστα με ξεχωριστούς κωδικούς για κάθε μέλος, ενώ μπορείτε να αντικαταστήσετε τα ονόματα χρηστών με τα ονόματα των μαθητών/τριών σας. Η εφαρμογή θα σας ενημερώσει αν ένα όνομα χρήστη υπάρχει ήδη. Σε αυτήν την περίπτωση μπορείτε να προσθέσετε έναν αριθμό (πχ. nicos2).

Σας προτείνουμε να εκτυπώσετε τη λίστα απευθείας, ώστε κάθε μέλος της ομάδας να λάβει τον κωδικό πρόσβασης και να μπορεί να ενεργοποιήσει το λογαριασμό του/της. Στο μάθημα οι μαθητές/τριες μπαίνουν στην πλατφόρμα απευθείας με τον κωδικό που τους έχει δοθεί και ξεκινούν με τις δραστηριότητες. Κάθε άτομο μπορεί στη συνέχεια να αλλάξει μόνο του/της τον κωδικό πρόσβασης που έλαβε. Σε περίπτωση απώλειας του κωδικού μπορείτε εσείς να δημιουργήσετε έναν νέο κωδικό για κάθε λογαριασμό.

Αν το επιθυμούν μπορούν οι μαθητές/τριες να κάνουν την εγγραφή και μόνοι/ες τους (με τα προσωπικά τους email). Σε αυτήν την περίπτωση πρέπει να προσκαλέσετε κάθε άτομο σε μια ομάδα και εκείνο να αποδεχτεί την πρόσκληση μέσω του λογαριασμού που έχει δημιουργήσει.

Κάνοντας κλικ στο «Οι ομάδες μου» μπορείτε να δείτε τα συμπεράσματα των μαθητών/τριών σας, να τους δώσετε τη δυνατότητα να τα παρουσιάσουν ή να τα εκτυπώσουν. Για να σας είναι ορατά τα συμπεράσματά τους, εκείνοι/ες θα πρέπει να έχουν συμπεριλάβει τα συμπεράσματά τους στο φάκελο συμπερασμάτων.

Αναζήτηση δραστηριοτήτων

Στην «Αναζήτηση δραστηριοτήτων μπορείτε να αναζητήσετε οποιαδήποτε δραστηριότητα των θεματικών ενοτήτων. Αυτό που πρέπει να κάνετε είναι να εισάγεται λέξεις/κλειδιά και θα εμφανιστούν όλες οι δραστηριότητες που εμπεριέχουν τα συγκεκριμένα στοιχεία. Σε αυτό το σημείο εμφανίζονται και τα διδακτικά σχόλια για κάθε δραστηριότητα. Μπορείτε να κάνετε αναζήτηση στη λίστα ανά θέμα και όρο ή να χρησιμοποίησετε την αναζήτηση από το μενού για όλα τα κείμενα όλων των δραστηριοτήτων. Επιπλέον μπορείτε να δείτε τις δραστηριότητες που έχετε αποθηκεύσει με τα σχόλια που έχετε προσθέσει, όπως και να επεξεργαστείτε τα σχόλιά σας. 

Οι δραστηριότητές μου

Ως εκπαιδευτικός μπορείτε πέρα από τις δραστηριότητες που προσφέρει η εκπαιδευτική πλατφόρμα, να δημιουργήσετε και δικές σας δραστηριότητες για τις ομάδες που έχετε δημιουργήσει. Για να το κάνετε αυτό, κάνετε κλικ στο στο «δημιουργία δικής μου δραστηριότητας», επιλέξτε σε ποιο κεφάλαιο ανήκει η άσκηση, προσθέστε έναν τίτλο και το κείμενο με την περιγραφή της δραστηριότητας. Στη συνέχεια έχετε τη δυνατότητα να επιλέξετε από τις πηγές/υλικά που προσφέρει η πλατφόρμα αυτά που αντιστοιχουν στη δραστηριότητα που δημιουργήσατε. Μόλις αντιστοιχίσετε τη δραστηριότητά σας σε μια ομάδα, εκείνη θα εμφανιστεί στα μέλη της με την ένδειξη ότι είναι δραστηριότητα που έχει δημιουργηθεί από τον εκπαιδευτικό.

Αποθήκευση δραστηριότητας

Ως εκπαιδευτικός μπορείτε να αποθηκεύσετε επιλεγμένες δραστηριότητες και να προσθέσετε διδακτικά σχόλια. Μπορείτε να χρησιμοποιήσετε αυτήν τη λειτουργία κατά την προετοιμασία του μαθήματος, σημειώνοντας π.χ. με ποιο τμήμα θέλετε να επεξεργαστείτε ποια άσκηση και με τι μορφές κοινωνικής συναναστροφής θέλετε να δουλέψουν οι μαθητές/τριές σας. Θα βρείτε όλα τα σχόλια συγκεντρωμένα στην αναζήτηση δραστηριoτήτων. Αν θέλετε να δουλέψετε με προτζέκτορα ή smartboard μπορείτε να απενεργοποιήσετε τα σχόλια και τη λειτουργία αποθήκευσης (αστεράκι) κάτω δεξιά.