Μνήμες από την Κατοχή στην Ελλάδα

Δρ. Άννα Μαρία Δρουμπούκη

photo Droumpouki

Επιστημονική υπεύθυνη του προγράμματος

Η Άννα Μαρία Δρουμπούκη σπούδασε Ιστορία και Αρχαιολογία και έλαβε μεταπτυχιακό δίπλωμα ειδίκευσης στις Μουσειακές Σπουδές στο Πανεπιστήμιο Αθηνών. Είναι διδάκτορας Νεότερης Ιστορίας στο ίδιο πανεπιστήμιο (2014). To βιβλίο της Μνημεία της Λήθης. Ίχνη του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου στην Ελλάδα και στην Ευρώπη, που αποτελεί επεξεργασμένη μορφή της διδακτορικής της διατριβής, κυκλοφόρησε τον Ιούνιο του 2014 (εκδ. Πόλις). Ολοκλήρωσε τη μεταδιδακτορική της έρευνα  στο Κέντρο Έρευνας Νεότερης Ιστορίας του Παντείου Πανεπιστημίου το 2016 (Επανορθώνοντας το παρελθόν: οι γερμανικές αποζημιώσεις για το Ολοκαύτωμα των Ελλήνων Εβραίων, Ποταμός, 2018). Έχει εργαστεί ως επισκέπτρια ερευνήτρια στο Ινστιτούτο για τη Μελέτη της Εβραϊκής Ιστορίας και Κουλτούρας Simon Dubnow της Λειψίας (2009). Έχει συνεπιμεληθεί τον συλλογικό τόμο Η μακρά σκιά της δεκαετίας του ’40. Πόλεμος, Κατοχή, Αντίσταση, Εμφύλιος- τόμος αφιερωμένος στον Χάγκεν Φλάισερ (με τους Κατερίνα Γαρδίκα, Βαγγέλη Καραμανωλάκη και Κώστα Ράπτη, Αλεξάνδρεια 2015), από κοινού με τον Ιάσονα Χανδρινό το βιβλίο Η Θεσσαλονίκη στη γερμανική Κατοχή (Ποταμός, 2014) και με τον Ευάγγελο Χεκίμoγλου τον συλλογικό τόμο Την επαύριον του Ολοκαυτώματος: Νέες προσεγγίσεις για το Ολοκαύτωμα των Εβραίων στην Ελλάδα (Εβραϊκό Μουσείο Θεσσαλονίκης, 2017). Μαζί με τον Φίλιππο Κάραμποτ επιμελείται τον τόμο Από τον διωγμό στην αποκατάσταση: Πτυχές της ιστορίας των Εβραίων της Ελλάδας, που θα εκδοθεί το 2018 (Ποταμός). Είναι ιδρυτικό μέλος του Εργαστηρίου Μελέτης Νεότερου Ελληνικού Εβραϊσμού και διαχειρίστρια του Ψηφιακού Αρχείου Μαρτυριών Visual History Archive του USC Shoah Foundation στο Πανεπιστήμιο Αθηνών.

Οκτώβριος 2018- Οκτώβριος 2021

Ανοιχτό Πανεπιστήμιο, μεταπτυχιακό πρόγραμμα "Δημόσια Ιστορία". Διδασκαλία μαθήματος "Η Δημόσια Ιστορία στην Ψηφιακή Εποχή".

Οκτώβριος 2015- Φεβρουάριος 2016

Πάντειο Πανεπιστήμιο, μεταπτυχιακό πρόγραμμα "Πολιτικές Επιστήμες και Ιστορία", σεμινάριο "Μνήμη και Δημόσια Ιστορία του Β' Παγκοσμίου Πολέμου στην Ελλάδα".

Μάιος 2014- Ιούνιος 2015

Πανεπιστήμιο Αθηνών, μαθήματα Νεότερης Ιστορίας στο πλαίσιο του Έργου “Ακαδημία Πλάτωνος: Η Πολιτεία και ο Πολίτης”, Υποέργο “Εκπαίδευση Ενηλίκων”, Δράση “Εξειδικευμένα Προγράμματα για Απόφοιτους Ανώτατης
Εκπαίδευσης” (130 ώρες διδασκαλίας). 

2011-2012

Μεταπτυχιακό Σεμινάριο Νεότερης και Σύγχρονης Ιστορίας, Πανεπιστήμιο Αθηνών, χειμερινό και εαρινό εξάμηνο: «Ψηφιακό οπτικοακουστικό αρχείο Ολοκαυτώματος - μια πρώτη γνωριμία με το υλικό και η διαχείριση του», «Μνήμες, μνημεία και Δημόσια Ιστορία του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου στην Ελλάδα - μια συγκριτική προσέγγιση» (συνδιδασκαλία με καθηγητή Χάγκεν Φλάισερ).

2009- 2010

Μεταπτυχιακό Σεμινάριο Νεότερης και Σύγχρονης Ιστορίας, Πανεπιστήμιο Αθηνών, «Μνήμη και Ιστορία: Η τοπογραφία του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου μέσα από τη μελέτη των τόπων μνήμης στην Ελλάδα» (συνδιδασκαλία με
καθηγητή Χάγκεν Φλάισερ).

1) Μονογραφίες

Επανορθώνοντας το Παρελθόν: Οι γερμανικές αποζημιώσεις για το Ολοκαύτωμα των Ελλήνων Εβραίων, Ποταμός 2018.

Μνημεία της Λήθης. Ίχνη του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου στην Ελλάδα και στην Ευρώπη, Πόλις, Αθήνα 2014.

2) Επιμέλειες 

Με Philip Carabott, Riki van Boeschoten, Bart Wallet, History Unwanted. Testimonies, Silence and Public Memory in Greece and the Netherlands, Sidestone Press and Netherlands Institute of Greece: Leiden, 2018.

Με Φίλιππο Κάραμποτ, Από τον διωγμό στην αποκατάσταση: Πτυχές της ιστορίας των Εβραίων της Ελλάδας, Ποταμός, Αθήνα 2018.

Με Ευάγγελο Χεκίμογλου, Την επαύριον του Ολοκαυτώματος: Νέες προσεγγίσεις για το Ολοκαύτωμα των Εβραίων στην Ελλάδα, Εβραϊκό Μουσείο Θεσσαλονίκης, Θεσσαλονίκη 2017.

Με Κατερίνα Γαρδίκα, Βαγγέλη Καραμανωλάκη, Κώστα Ράπτη, Πόλεμος, Κατοχή, Αντίσταση, Εμφύλιος. Η δεκαετία του ’40 και η μακρά σκιά της. Τιμητικός τόμος για τον Χάγκεν Φλάισερ, Αλεξάνδρεια, Αθήνα 2015.

Με Ιάσονα Χανδρινό, Η Θεσσαλονίκη κατά τη Γερμανική Κατοχή, Ποταμός, Αθήνα 2014.

3) Άρθρα

„Personal Experiences in the post-Shoah Greece: The Case of Isaak Menahem Rousso“, Historein, Vol. 17 (2018).

„German Federal Compensation and Restitution Laws and the Greek Jews“, Yad Vashem Studies 45:1 (Spring 2017), σ. 155–177.

„Shaping Holocaust Memory in Greece: Memorials and Their Public History“, National Identities (April 2015), <DOI: 10.1080/14608944.2015.1027760>.

„Trivialization of World War Two and Shoah in Greece: Uses, Misuses and Analogies in Light of the current Debt Crisis“, Journal of Contemporary European Studies 21:2 (2013), σ. 190–201.

«28 χρόνια μετά: Μια αποτίμηση της δεκαετίας του 1940 και της προσφοράς του Χάγκεν Φλάισερ», Τα Ιστορικά, τόμος 57, Δεκέμβριος 2012, σ. 516–527.

«Οι διαιρεμένες μνήμες των μαρτυρικών χωριών: Η 13η Δεκεμβρίου στα Καλάβρυτα και οι αναπαραστάσεις της», Τα Ιστορικά, τόμος 56, Ιούνιος 2012, σ. 193–210.

«Στρατόπεδο Χαϊδαρίου: Όψεις της κατοχικής βιογραφίας μιας πόλης», Σύγχρονα Θέματα, τεύχος 116, Ιανουάριος- Μάρτιος 2012, σ. 73–79.

«Η θεσμική μνήμη του Ολοκαυτώματος στην Ελλάδα», The Books‘ Journal 25 (Νοέμβριος 2012), σ. 86–91.

4) Άρθρα σε συλλογικούς τόμους

Με Ιάσονα Χανδρινό, „The German Occupation and the Holocaust in Greece: A Survey“, στο: Dirk Moses, Giorgos Antoniou (επιμ.), The Holocaust in Greece, Cambridge University Press 2018.

«Η «δεύτερη ζωή» της σφαγής των Καλαβρύτων: ηθική, νομική και δημοσιογραφική προσέγγιση, 1945–2015», στο: Μαριλίζα Μητσού, Χρυσούλα Καμπά (επιμ.),  Η ασύμμετρη μνήμη της Κατοχής στην Ελλάδα και τη Γερμανία, Αλεξάνδρεια, Αθήνα 2018.

„Das Distomo Massaker (10.6.1944): Das belastende Erbe eines unbewältigten NS- Verbrechens vom Kriegsende bis heute“, στο: Christine Schröder (επιμ.), Gewaltraum Mittelmeer? Strukturen, Erfahrungen und Erinnerung kollektiver Gewalt im Zeitalter der Weltkriege, Sonderheft Zeitschrift für Genozidforschung, Bochum 2018.

„Griechische Erinnerungsorte der Okkupationszeit – Eine vergleichende Analyse“, στο: Nikolas Pissis, Dimitris Karydas (επιμ.), 70 Jahre danach. Die deutsche Besatzungszeit in Griechenland, Berlin: Romiosyni, 2018.

«Δεν είμεθα επαίται, ούτε ζητούμε ελεημοσύνην από κανέναν: Oι γερμανικές αποζημιώσεις για το Ολοκαύτωμα των Ελλήνων Εβραίων», στο: Στράτος Δορδανάς, Νίκος Παπαναστασίου (επιμ.), O μακρύς ελληνογερμανικός εικοστός αιώνας: Οι μαύρες σκιές στην ιστορία των διμερών σχέσεων, Επίκεντρο, Θεσσαλονίκη 2018.

«Ο αγώνας για την αποκατάσταση των ελληνικών εβραϊκών κοινοτήτων μέσα από τα γερμανικά αρχεία», στο: Άννα Μαρία Δρουμπούκη, Ευάγγελος Χεκίμογλου (εισαγωγή και επιμέλεια), Την επαύριον του Ολοκαυτώματος: Νέες προσεγγίσεις για το Ολοκαύτωμα των Εβραίων στην Ελλάδα, Εβραϊκό Μουσείο Θεσσαλονίκης, Θεσσαλονίκη 2017, σ. 175-187.

«Οδυνηρή μνήμη, διστακτική μνημειοποίηση: Ο πόλεμος και η γερμανική Κατοχή στην ελληνική συλλογική μνήμη», στο: Αγάθη Γεωργιάδου, Βασιλική Δεμερτζή (επιμ.), Ναζισμός. Το Ολοκαύτωμα των αξιών, Ρόδον, Αθήνα 2017, σ. 29- 37.

Με Χάγκεν Φλάισερ, «Κλειώ και Κλισέ: Η διπλωματία και τα ΜΜΕ της Γερμανίας απέναντι στην τηλεοπτική σειρά Holocaust», στο: Λήδα Παπαστεφανάκη, Άννα Μαχαιρά (επιμ.), Οι Εβραϊκές Κοινότητες ανάμεσα σε Ανατολή και Δύση, 15ος- 20ος αιώνας: οικονομία, κοινωνία, πολιτική, πολιτισμός, Ισνάφι, Ιωάννινα 2016, σ. 326-345.

„Das posthum gespaltene Gedächtnis von Kalavryta: Die öffentliche Geschichtswahrnehmung des Massakers 1943 in der Nachkriegszeit“, στο: Chryssoula Kambas, Marilisa Mitsou (επιμ.), Erinnerungskultur und Geschichtspolitik der Okkupation Griechenlands (1941–44). Deutsch-griechisches Gedächtnis in Medien und Literatur, Köln-Weimar-Wien: Böhlau, 2015, S. 143–154.

«Oι πόλεμοι της μνήμης συνεχίζονται;», στο Κατερίνα Γαρδίκα, Άννα Μαρία Δρουμπούκη, Βαγγέλης Καραμανωλάκης, Κώστας Ράπτης (εισ., επιμ.), Πόλεμος, Κατοχή, Αντίσταση, Εμφύλιος. Η δεκαετία του ’40 και η μακρά σκιά της. Τιμητικός τόμος για τον Χάγκεν Φλάισερ, Αλεξάνδρεια, Αθήνα 2015, σ. 395-419.

Λήμματα „LAOS“, „Chrisi Avgi“, στο: Wolfgang Benz (επιμ.), Handbuch des Antisemitismus. Judenfeindschaft in Geschichte und Gegenwart, Band 5, Berlin/Boston: De Gruyter/Saur, 2012, σ. 109-110, 367-368.

„Contemporary Greek History in abandonment: Sites of memory of Second World War and the use of memory in public history”, στο: Berteke Waaldijk, Carla Salvaterra, Izabella Agardi (επιμ.), Making Sense, Crafting History. Practices of Producing Historical Meaning, Pisa: Edizioni Plus Pisa University Press, 2010, σ. 75-91.

«Κοραή 4, μια φυλακή στο κέντρο της πόλης», στο: Σάββας Στρούμπος (επιμ.), Στη σωφρονιστική αποικία του Κάφκα, Νεφέλη, Αθήνα 2009, σ. 59-70. 

5) Βιβλιοκριτικές

„Believe and Destroy: Intellectuals in the SS War Machine. Review of Christian Ingrao’s Book”, Historein, Nr. 14, 2014, σ. 108- 111.

«Η ανάδυση μιας δύσκολης μνήμης», Τα Ιστορικά, Ν. 58, Ιούνιος 2013, σ. 258-261.

„Consuming History. Historians and heritage in contemporary popular culture”, Historein, Nr. 10, 2010, σ. 172- 175.

«Η ενηλικίωση μιας γενιάς. Νέοι και νέες στην Κατοχή και στην Αντίσταση. Σκέψεις γύρω από το βιβλίο της Οντέτ Βαρών-Βασάρ», Επιστήμη και Κοινωνία, Ν. 22-23, 2009, σ. 250-256.